Grote ketenoefening op 8 en 9 november

De GHOR Amsterdam-Amstelland organiseert samen met de acute zorgpartners in de regio een grote ketenoefening. Op 8 november wordt er operationeel geoefend waarbij het Gewondenspreidingsplan en het netcentrisch werken binnen de witte kolom centraal staan. Op 9 november wordt het Regionaal Crisisteam Zorg (RCZ) beoefend; hierbij sluiten ook de huisartsenposten en care instellingen aan. Centrale vraag luidt dan: wat zijn de effecten van een terroristische aanslag op de zorgcontinuïteit?

Deelnemers

De deelnemers aan deze oefening zijn:

  • AMC
  • VUmc
  • OLVG Oost en OLVG West
  • BovenIJ ziekenhuis
  • Amstelland ziekenhuis
  • Slotervaart ziekenhuis
  • ZMC
  • Spoedzorgnet AMC en Netwerk acute zorg Noordwest
  • Ambulance Amsterdam
  • GHOR Amsterdam-Amstelland
  • Buddy MKA Kennemerland

Op 9 november worden deze partijen aangevuld met Huisartsenposten Amsterdam, Huisartsenposten Amstelland, Amsta, Cordaan en Amstelring.

Oefendoelen ketenoefening

De oefendoelen voor deze grootschalige oefening zijn als volgt geformuleerd:

  1. Testen of de gewondenspreiding verloopt zoals beschreven in de procedure Bovenregionaal Gewondenspreidingsplan Noord-Holland - Flevoland.
    Subdoel: Hoe verloopt de samenwerking tussen de MKA, Buddy MKA en de betrokken ziekenhuizen?
  2. Testen of de informatie-uitwisseling op netcentrische wijze binnen de witte kolom verloopt, zoals beschreven in de procedure netcentrisch werken LCMS-GZ.
    Subdoel: Hoe verloopt de samenwerking tussen het Hoofd Informatie (HIn) en de ICo’s van de zorginstellingen?
  3. Het bespreken, beleggen en oplossen van de knelpunten in de zorgcontinuïteit in het overleg Regionaal Crisisteam Zorg (dit overleg is voorbereid op 18 september jl. en wordt op 9 november getest).

Oefening nu al een succes

In de voorbereiding op de oefening is er sprake van een intensieve samenwerking met alle betrokken partijen. Dankzij deze samenwerking is meer inzicht in - en daarmee begrip voor - elkaars processen ontstaan. Verder is er een bijdrage geleverd aan de implementatie van het Bovenregionaal Gewondenspreidingsplan (GSP), zijn er nieuwe documenten ontwikkeld en is het netcentrisch werken binnen de witte kolom verder geprofessionaliseerd.

Aanleiding ketenoefening

Sinds de aanslagen in Parijs (2015) realiseert de witte kolom zich dat ze te maken heeft met een relatief nieuw soort risico, namelijk een terroristische aanslag. Mede hierdoor is het GHOR-bureau in oktober 2016 gestart met de projectgroep ‘Terrorismegevolgbestrijding (TGB) witte kolom’, waarin alle ziekenhuizen in de regio alsmede de ambulancedienst vertegenwoordigd zijn.

Doel van dit project is om op operationeel-tactisch niveau in kaart te brengen of de geneeskundige hulpverlening in de regio’s Amsterdam-Amstelland en Zaanstreek-Waterland is voorbereid op terroristische dreiging en/of terrorismegevolgbestrijding. Daarbij wordt aandacht besteed aan de hele keten van geneeskundige hulpverlening, ook buiten de regio.

De projectgroep ‘TGB witte kolom’ heeft zichzelf onder meer de volgende vragen gesteld:

  • wie is waarmee bezig?
  • welke vragen leven er?
  • waar zitten de raakvlakken?
  • wat zijn de bijzonderheden van de hulpverlening bij een terroristische aanslag of een dreiging?
  • zijn de aandachtspunten uit eerdere aanslagen toepasbaar; hoe is de afstemming tussen de ketenpartners geregeld?

Bij het beantwoorden van deze vragen is duidelijk geworden dat elke zorginstelling op eigen wijze intensief bezig is met de voorbereiding op terrorismegevolgbestrijding. Opvallend is dat het onvoldoende duidelijk is geworden of de keten voldoende is voorbereid op terrorismegevolgbestrijding. Wel zijn gezamenlijk de bijzondere kenmerken van terrorismegevolgbestrijding voor de witte kolom vastgesteld. Dit betreft:

  1. Een grote kans op uitval van communicatienetwerken zoals het mobiele netwerk als C2000
  2. Vermoedelijk grote hoeveelheden slachtoffers met zware verwondingen, waarvan veel als zelfverwijzer
  3. Het slachtofferbeeld kent naar verwachting veel zware letsels en zelfs ‘oorlogsverwondingen’

Door deze bijzondere kenmerken wordt duidelijk dat bij terrorisme in ieder geval gewondenspreiding en informatievoorziening kritieke ketenprocessen zijn. Voor elk proces is het van belang dat de afzonderlijke schakels goed op elkaar zijn afgestemd. Als voorbeeld is het bij gewondenspreiding belangrijk dat ziekenhuizen snel de actuele medische behandelcapaciteit doorgeven. Als dit niet gebeurt, dan wordt het voor de Meldkamer Ambulancezorg bijzonder lastig om een gewondenspreidingsplan op te stellen.

Omdat tijdens het project onvoldoende duidelijk werd of de keten voldoende is voorbereid op een aanslag, en ook wat onder ‘voldoende’ precies wordt verstaan, is besloten deze ketenoefening te organiseren.